Deniz taşımacılığında en sık sorulan soru şu: “Konteyner kaç para?” Sorunun kendisi yanlış değil ama eksik. Ödediğiniz tutarın içinde navlun tek kalem değildir; terminal elleçleme, belge, varışta masraflar ve bekleme cezaları da vardır. Ve FCL ile LCL arasındaki tercih, çoğu kişinin sandığı gibi “konteyner doluyor mu” sorusuna değil, metreküp başına maliyete bakar.
FCL ve LCL tam olarak ne demek
- FCL (Full Container Load). Konteynerin tamamını siz kiralarsınız. Doluluk oranınız ne olursa olsun fiyat aynıdır. Yük tek elden mühürlenir, aktarma sırasında elleçlenmez.
- LCL (Less than Container Load). Yükünüz başka gönderilerle aynı konteyneri paylaşır. Kapladığınız hacim veya ağırlık üzerinden ödersiniz. Çıkışta konsolidasyon, varışta dekonsolidasyon deposu devreye girer.
Gerçek eşik: yaklaşık 13–15 m³
Pratikte kesişme noktası hat, dönem ve varış limanına göre değişmekle birlikte genelde 13–15 m³ civarındadır. Bu hacmin altında LCL, üstünde 20’lik FCL metreküp başına daha ucuza gelir. 20’lik bir konteynerin kullanılabilir iç hacmi yaklaşık 33 m³’tür; yani yarısını doldurmasanız bile FCL, 15 m³’lük bir LCL’den ucuz çıkabilir.
| Ekipman | İç hacim (yaklaşık) | Tipik yük limiti | Ne zaman mantıklı |
|---|---|---|---|
| LCL | Kapladığınız kadar | — | 13 m³ altı, düzensiz sevkiyat |
| 20′ DV | ~33 m³ | Ağır yüklerde hacimden önce ağırlık dolar | 13 m³ üstü; yoğun yükler |
| 40′ DV | ~67 m³ | Hacim genelde ağırlıktan önce dolar | 28 m³ üstü hafif yükler |
| 40′ HC | ~76 m³ | 40′ DV ile benzer | Hacimli, hafif yükler |
Bir uyarı: LCL’de ücretlendirme hacim ile ağırlığın büyük olanı üzerinden yapılır — genellikle 1 m³ = 1.000 kg kabul edilir. 2 m³ hacim kaplayan 3 ton ağırlığındaki bir yük, 2 m³ değil 3 m³ (revenue ton) üzerinden faturalanır. Yoğun yüklerde LCL bu yüzden beklenenden pahalı çıkar.
Navlun dışındaki kalemler
Teklifleri karşılaştırırken asıl fark burada ortaya çıkar. “Ucuz navlun” veren bir teklif, varış masrafları eklendiğinde pahalı olabilir:
| Kalem | Ne için | Dikkat |
|---|---|---|
| THC | Terminal elleçleme, iki uçta ayrı ayrı | Çoğu düşük navlun teklifinde hariç tutulur |
| BL / belge ücreti | Konşimento düzenleme | Sabit kalem, küçük sevkiyatta oransal olarak büyür |
| CFS / dekonsolidasyon | Yalnızca LCL; varışta depoda ayrıştırma | LCL’i FCL’e yaklaştıran ana kalem |
| Demuraj | Konteynerin limanda beklemesi | Serbest gün bittikten sonra günlük işler |
| Detention | Konteynerin liman dışında sizde kalması | Demurajla karıştırılır; ikisi ayrı sayaçtır |
| ISPS / güvenlik | Liman güvenlik katkısı | Küçük ama sabit |
Bir teklifi okurken tek soru yeterlidir: bu rakam kapıdan kapıya mı, yoksa limandan limana mı? Cevap net değilse karşılaştırma da anlamsızdır. Biz deniz taşımacılığı tekliflerini tek kalemli veriyoruz ve hariç olan neyse onu yazıyoruz.
Serbest gün: en çok para kaybettiren detay
Her sevkiyatta konteyner için belirli sayıda ücretsiz gün tanınır. Bu sürenin gümrükleme için yeterli olup olmadığı, doğrudan evrakın hazır olmasına bağlıdır. Gümrükte bir gün beklemek genelde bir sorun değildir; beş gün beklemek, tasarruf ettiğiniz navlunun tamamını götürür. Evrak kontrolünü mal yola çıkmadan yapmamızın sebebi bu.
Konteyner navlunu neden bu kadar oynak
Deniz navlunu bir tarife değil, arz–talep fiyatıdır. Kapasite, sefer iptalleri, yakıt, rota değişiklikleri ve mevsimsel talep haftalık olarak rakamı değiştirir. Bu yüzden verdiğimiz teklifte geçerlilik süresini de yazıyoruz — üç hafta önce alınmış bir rakamı bugün teyit etmek çoğu zaman mümkün değildir.
Teklifinizi hızlandıran altı bilgi
- Yükleme limanı veya adresi, teslim limanı veya adresi
- Toplam hacim (m³) ve brüt ağırlık
- Kap adedi ve türü (palet, sandık, koli)
- Malın cinsi ve varsa GTİP
- İstediğiniz Incoterms teslim şekli
- Tehlikeli madde var mı — varsa güvenlik bilgi formu
Konteyner seçiminden önce gelen soru, sevkiyatı kimin organize ettiğidir: deniz taşıma organizatörünün ne yaptığı ve teklifte görünmeyen kalemler ayrı bir yazıda.
Sık sorulan sorular
Kaç metreküpten sonra FCL daha ucuz?
Genellikle 13–15 m³ civarı. Kesin eşik hatta, döneme ve varış limanının masraf yapısına göre değişir. Hacminizi gönderin; iki seçeneği de metreküp başına maliyetle karşılaştırıp hangisinin ucuz olduğunu söyleyelim — cevap aklınızdaki olmasa bile.
LCL’de neden hacim değil de ağırlık üzerinden fatura geldi?
LCL’de ücretlendirme hacim ile ağırlığın büyük olanına göre yapılır, genelde 1 m³ = 1.000 kg kabulüyle. Yoğun yüklerde ağırlık daha büyük çıkar ve fatura ona göre düzenlenir. Bu bir sürpriz değil, standart uygulamadır; teklifte açıkça yazılmalıdır.
Demuraj ile detention farkı ne?
Demuraj, konteynerin liman sahasında beklemesidir. Detention, konteynerin limandan çıkıp sizde kalma süresidir. İkisi ayrı sayaçlarla işler ve ayrı ayrı faturalanır; biri bitmeden diğeri başlayabilir.
20’lik konteynere kaç palet sığar?
Standart Euro palet ile tek sıra halinde genelde 11 palet, istifleme yapılabiliyorsa daha fazla. Ancak belirleyici olan palet sayısı değil, toplam ağırlıktır: yoğun yüklerde 20’lik konteynerin taşıma kapasitesi hacimden çok önce dolar.
Navlun teklifi ne kadar süre geçerli?
Deniz navlunu piyasa fiyatıdır ve haftalık değişir. Tekliflerimizde geçerlilik tarihini yazıyoruz. Uzun vadeli ve düzenli hacimlerde sabit oranlı anlaşma kurulabilir; tek seferlik sevkiyatlarda rakam spot piyasadan alınır.
Gümrükleme navlun fiyatına dâhil mi?
Hayır, ayrı bir kalemdir — ama biz ikisini tek teklifte veriyoruz. Gümrükleme ile taşımanın aynı ekipte olması, evrak eksiğinin limanda değil yükleme öncesinde görülmesini sağlar.
Konteyneri gümrükten çekmeden bekletebilir miyim?
Evet, antrepo kullanarak. Mal ithal edilmeden bekler, gümrük vergisi ve KDV çekilişe kadar ertelenir. Bu, alıcı henüz kesinleşmediğinde veya nakit akışı nedeniyle ithalat ertelenmek istendiğinde kullanılan standart yapıdır.
Hacim, ağırlık ve iki ucu gönderin; FCL ile LCL’i yan yana, tüm kalemler dâhil karşılaştıralım. Teklif formu veya doğrudan iletişim üzerinden yazabilirsiniz.