Dış ticaret danışmanlığı, teorik eğitim değil operasyonel karar desteğidir: hangi teslim şekliyle satılacağı, hangi belgenin düzenleneceği, malın hangi rejimle gireceği ve üçgen ticaretin nasıl kurulacağı. Edora Global Trade bu kararları taşımayı ve gümrüklemeyi fiilen yürüten bir ekip olarak veriyor — yani tavsiyeyi verenle uygulayan aynı taraf.
| Konu | Soru | Yanlış kurulursa |
|---|---|---|
| Teslim şekli | Risk ve masraf nerede el değiştiriyor? | Fiyatın içinde olmayan maliyetler, sigortasız aralık |
| Belge yapısı | A.TR mi, EUR.1 mi, ikisi de mi? | Alıcı tam tarife öder, tercih hakkı kaybedilir |
| Rejim | Mal ithal mi edilecek, transit mi geçecek, antrepoda mı bekleyecek? | Doğmaması gereken vergi, bağlanan sermaye |
| Ödeme ve teslim uyumu | Akreditif metni, üretilebilecek evrakla örtüşüyor mu? | Mal varır, tahsilat durur |
Çoğu firma yıllardır aynı Incoterms kuralıyla satar ya da alır; çünkü ilk sözleşmede öyle yazılmıştır. Oysa teslim şekli, maliyetin ve riskin nerede el değiştirdiğini belirleyen tek cümledir. Özellikle DDP ve DAP arasındaki tercih, varış ülkesinin yerleşik olmayan bir kişinin ithalatına izin verip vermediğine göre değişir — genel bir kural yoktur. Kuralların tamamını Incoterms 2020 rehberimizde topladık.
Uygulamada en pahalıya mal olan hata budur. Türkiye’den sevk edilen her mal Türk menşeli değildir; serbest dolaşımda olmak da menşe kazandırmaz. A.TR bir dolaşım belgesidir, menşe ispatı değildir. Mal Avrupa’da kalmayıp tercihli anlaşması olan üçüncü bir ülkeye devam edecekse, çıkışta menşe belgesinin de düzenlenmesi gerekir; sonradan fark edildiğinde o güne kadarki her sevkiyatta tam vergi ödenmiş olur.
Bir ülkeden alınıp üçüncü bir ülkeye satılan malda üç ayrı katman vardır ve birbirine karıştırılmamalıdır:
Ara ülkeye fiilen giren malda transit rejimi ya da antrepo kullanılmazsa, doğmaması gereken vergi doğar. Bu yapıların nasıl kurulduğunu üçüncü ülke ticareti yazımızda ele aldık.
İhracata dönük üretim yapan firmalar için hammadde ve yarı mamulün vergi askıya alınarak ithal edilip mamul olarak ihraç edilmesini sağlayan rejimdir. Türkiye’nin ihracat yapısında yaygındır ve tedarikçinin bu rejimde çalışıyor olması, ihracatta düzenleyebileceği belgeleri etkiler — Türkiye’den alım yapanların siparişten önce sorması gereken bir konudur.
Rejimin çerçevesi de sabit değildir: 16 Ağustos 2025’te yürürlüğe giren değişiklikle yurt içi alımların belge süresi içinde gerçekleştirilmesi düzenlendi, ek sürelerin verilmesi tebliğe bırakıldı ve teminat oranlarında sektörel risk değerlendirmesine dayalı yetki tanındı. Açık taahhüt hesabı bulunan belgeler için lehe olan hükümler de uygulanıyor.
Taşıma ve gümrükleme yürüttüğümüz işlerde sürecin doğal parçası olarak veriyoruz. Yalnızca yapı kurulması istenen durumlarda ise ayrı olarak da çalışıyoruz.
Varış ülkesine, alıcının ithalat yapabilme durumuna ve verginin kimde kalacağına bağlıdır. Genel bir doğru yoktur; DDP bazı pazarlarda mümkün bile değildir. Karar sözleşme imzalanmadan verilmelidir.
Hayır. Malın gümrük birliğinde serbest dolaşımda olduğunu gösterir, nereli olduğunu değil. Menşe gerektiğinde EUR.1 gibi ayrı bir belge düzenlenir; bazı sevkiyatlarda ikisi birden gerekir.
Hayır. Basit ambalajlama ve etiketleme menşe kazandırmaz. Tercihli rejimden yararlanmak için ilgili anlaşmanın menşe kurallarının sağlanması gerekir.
Türkiye’den alım yapıyorsanız tedarikçinizin rejim yapısı, ihracatta düzenleyebileceği belgeleri belirler. Bu, siparişten önce sorulması gereken bir sorudur; teslimde sorulduğunda geç kalınmış olur.
Evet. Akreditif metnini, anlaştığınız teslim şekliyle üretilebilecek evrak açısından kontrol ediyoruz. Libya gibi pazarlarda evrak uyumsuzluğu gümrüğü değil doğrudan tahsilatı durdurur.
Evet, olağan bir ticaret yapısıdır. Dikkat gerektiren nokta, ticari akış ile fiziki akışın ve gümrük statüsünün ayrı ayrı doğru kurgulanmasıdır; aksi hâlde gereksiz vergi ve belge sorunu doğar.
Ürün, GTİP, menşe, alıcının ülkesi ve mevcut teslim şeklinizle. Bu beş bilgiyle yapının nerede zayıf olduğunu ve neyin değişmesi gerektiğini çıkarabiliyoruz.
Genel soru yerine gerçek bir dosya gönderin. Bir sözleşme, bir akreditif metni ya da tıkanan bir sevkiyat — yapının nerede kırıldığını ve nasıl kurulması gerektiğini somut olarak söyleyelim.