Tek hat, altı ayrı gümrük rejimi: KİK ülkeleri ve Irak’a deniz, kara ve hava — gümrükleme aynı ekipte.
Körfez tek bir pazar değildir. Altı KİK ülkesi ve Irak demek, altı ayrı ithalat kuralı, birkaç farklı uygunluk şeması ve malın fiilen nereye çekildiğine göre farklı işleyen bir gümrük birliği demektir. Bu hatta kazandıran şey, yüklemeden önce iki şeyi bilmektir: alıcının hangi rejimde olduğu — serbest bölge mi, ana kara mı — ve ürünün hangi uygunluk belgesine ihtiyacı olduğu. Bu ikisi doğruysa Körfez, Türkiye çıkışlı en öngörülebilir hatlardan biridir. Yanlışsa yük varışta beklerken evraklar baştan hazırlanır.
Her Körfez ülkesinde ikisi de var. Serbest bölgeye çekilen mal gümrük bölgesinin dışındadır: vergi ve KDV askıdadır, yeniden ihracat kolaydır, evrak yükü hafiftir. Ana karaya çekilen mal KİK gümrük bölgesine girer; ortak dış tarife ve yerel KDV uygulanır, uygunluk belgeleri eksiksiz aranır.
Aynı sevkiyat, aynı alıcı, iki farklı varış — ve birbirinden çok farklı iki maliyet yapısı. Booking’den önce hangisi olduğunu soruyoruz, çünkü sonradan değiştirmek dâhilî bir gümrük hareketi ve ikinci bir beyanname seti demek.
| Pazar | Uygunluk şeması | Ana kapı | Hatta dair not |
|---|---|---|---|
| BAE | Düzenlemeye tabi ürünlerde ECAS / EQM | Jebel Ali, Khalifa | Bölgenin yeniden ihracat merkezi; dağıtımda serbest bölge çekişi standarttır |
| Suudi Arabistan | SABER üzerinden SASO Uygunluk Sertifikası | King Abdulaziz (Dammam), Cidde | SABER yüklemeden önce alınır; sonradan başlatmak en sık gördüğümüz gecikme sebebi |
| Katar | Ürün kategorisine göre QGOSM gereklilikleri | Hamad Limanı | İstikrarlı proje ve iç dekorasyon hacmi |
| Kuveyt | KUCAS teknik değerlendirmesi | Shuwaikh, Shuaiba | Bazı kategorilerde çıkışta muayene zorunludur |
| Bahreyn ve Umman | Ulusal şemalar, çoğu kategoride daha hafif | Khalifa Bin Salman, Sohar, Salalah | Sıklıkla Jebel Ali aktarmasıyla servis edilir |
| Irak | Ulusal program kapsamında uygunluk sertifikası | Habur ve Ovaköy kara kapıları, Umm Kasr | Karayolu baskın; federal bölge ile Kürdistan bölgesi uygulamada farklılaşır |
Bu hattaki en pahalı hata, uygunluk belgesini bir sevkiyat evrakı sanmaktır. Değildir: SABER, ECAS ve muadilleri ürünün kendisi, test raporları ve üretici beyanları üzerinden alınır; birçoğu çıkış ülkesinde muayene ister. Konteyner denize açıldıktan sonra elde kalan seçenekler varışta depolama veya yeniden ihracattır.
Teklif aşamasında ürün kategorisini varış ülkesinin şemasıyla karşılaştırıyoruz. Belge gerekiyorsa booking’den önce söylüyor ve onaylanmış kuruluşla koordinasyonu kuruyoruz; gerekmiyorsa onu da söylüyoruz — sevkiyatın ihtiyaç duymadığı bir hizmeti satmıyoruz.
Omurga deniz: Türk limanlarından Jebel Ali, Dammam, Cidde ve Hamad’a haftalık seferler, küçük limanlara aktarma. Karayolu Irak üzerinden, Körfez’e ise Ro-Ro kombinasyonuyla çalışır. Hava; yedek parça, numune ve bir tesisin beklediği her durumda anlamlıdır. Türkiye’den yalnızca geçen sevkiyatlar için transit rejimi malı hiç ithal etmeden taşır.
Türk limanlarından Jebel Ali’ye doğrudan servisler, hatta ve rotasyona göre genellikle iki–üç hafta bandındadır; Dammam ve Cidde güzergâha göre değişir, aktarma süreyi uzatır. Genel bir koridor ortalaması yerine fiilen kullanacağımız servisi ve rotasyonunu veriyoruz — doğrudan sefer ile aktarma arasındaki fark bir hafta olabiliyor.
Düzenlemeye tabi ürün kategorilerinin çoğunda evet ve yüklemeden önce tamamlanmış olması gerekir. Gereklilik sevkiyatın değerine değil, ürünün GTİP ve kategorisine bağlıdır. Ürün tanımını ve GTİP’i gönderin; bağlamadan önce kapsamda olup olmadığını söyleyelim.
Serbest bölge gümrük bölgesinin dışındadır: vergi ve KDV askıdadır, yeniden ihracat basittir. Ana kara çekişinde mal KİK gümrük bölgesine girer; vergi, yerel KDV ve tam uygunluk kontrolü devreye girer. Hangisinin geçerli olduğunu alıcının lisansı belirler, o yüzden bunu erken soruyoruz.
KİK ortak dış tarifeli bir gümrük birliğidir; vergi gümrük bölgesine ilk giriş noktasında alınır. Sonraki üye ülkeler arası hareketler dâhilî hareket olarak işlenir, ancak evrak yine gerekir ve uygulama ülkeden ülkeye farklılaşabilir.
Ürün ve varış için yerel bir kayıtlı ithalatçı yapısı kurulabildiği durumlarda evet. DDP, navlun, vergi ve teslimi kapsayan tek fiyat verir. Ürün kategorisi veya pazar buna izin vermiyorsa, tutamayacağımız bir fiyat vermek yerine bunu söylüyoruz.
Evet, Irak’ta ana mod budur. Komple ve parsiyel yükler Habur ve Ovaköy’den geçer. Federal bölge ile Kürdistan bölgesi arasında evrak ve muayene dâhil uygulama farkları vardır; bu yüzden fiyat vermeden önce teslim noktasını ve alıcının kaydını teyit ediyoruz.
Evet. Çıkışta ya da varışta serbest bölgede antrepo kullanımı, malın ithal edilmeden beklemesini sağlar ve vergi ile KDV’yi çekilişe kadar erteler. Alıcı henüz kesinleşmediğinde veya saha hazır olmadığında olağan yapı budur.
Evet. Üçüncü bir ülkeden gelip Körfez’e devam eden mallar, Türkiye’ye ithal edilmeden transit rejiminde taşınabilir; bu durumda Türkiye’de gümrük vergisi ve ithalat KDV’si doğmaz. Mal, hareket süresince bir teminatla kapsanır.
Varış ülkesini, teslim noktasını ve alıcının serbest bölgeye mi ana karaya mı çektiğini; ürün tanımı ve GTİP ile birlikte gönderin. Mod, transit süre, uygunluk gerekliliği ve maliyetle dönelim. Bize ulaşın veya teklif isteyin.
Tüm büyük Körfez limanlarına FCL, LCL ve break bulk. Kara