Türkiye’den hava kargo ile Avrupa ve Körfez’e gönderilen yükler, uçuş süresi birkaç saat olduğu için havalimanından havalimanına tipik olarak 1–3 gün, kapıdan kapıya ise gümrük ve teslim dahil çoğunlukla 3–6 iş gününde ulaşır. Fiyat, brüt ağırlık ile hacimsel ağırlık (cm³ / 6000, yani 1 m³ = 167 kg) karşılaştırılıp büyük olanın, yani ödenebilir ağırlığın üzerinden hesaplanır. Temel belgeler AWB (hava konşimentosu), ticari fatura, çeki listesi ve ihracat beyannamesidir; tehlikeli madde ve lityum pil içeren yüklerde ayrıca IATA DGR kuralları uygulanır.
Hava kargo ne zaman doğru seçim?
Hava kargo, değeri ağırlığına göre yüksek ve zamana duyarlı yükler için mantıklıdır. Tipik örnekler: acil yedek parça, fuar veya onay için numuneler, elektronik, hızlı sezon tekstil ürünleri, ilaç ve e-ticaret stok takviyeleri.
Yük ağır, hacimli ve teslim tarihi esnekse hava kargo genellikle ekonomik değildir. Avrupa’ya düzenli ve büyük hacimli sevkiyatlarda uluslararası kara taşımacılığı, uzak destinasyonlarda ve ağır yüklerde ise deniz taşımacılığı çoğu zaman daha uygundur.
| Kriter | Hava kargo | Karayolu | Deniz yolu |
|---|---|---|---|
| Avrupa’ya tipik süre | Havalimanından havalimanına 1–3 gün; kapıdan kapıya çoğunlukla 3–6 iş günü | Kapıdan kapıya genellikle 3–8 gün (ülke, komple/parsiyel ve gümrüğe göre) | Limandan limana çoğunlukla 1–3 hafta (liman ve servise göre) |
| Maliyet düzeyi | En yüksek (kg başına) | Orta | En düşük (birim başına) |
| Uygun yük | Acil, hafif, yüksek değerli, numune, ilaç | Palet ve komple tır yükleri, düzenli Avrupa sevkiyatı | Ağır ve hacimli yükler, konteyner, uzak pazarlar |
| Fiyatı belirleyen | Ödenebilir ağırlık (1 m³ = 167 kg) | Palet, metre veya tır bazında | Konteyner (FCL) veya m³/ton (LCL) |
Türkiye’den hava kargo kaç günde gider?
İstanbul Havalimanı’ndan (IST) Frankfurt’a uçuş yaklaşık 3 saat, Dubai’ye yaklaşık 4,5 saat sürer. Ancak toplam süreyi uçuştan çok, uçuş öncesi ve sonrası adımlar belirler:
- Kesim saati (cut-off): Yükün, güvenlik taraması ve kabul için uçuştan belirli bir süre önce terminale teslim edilmesi gerekir. Kesim saatini kaçıran yük bir sonraki uçuşa kalır.
- İhracat gümrüğü: Gümrük beyannamesi kapanmadan yük uçağa yüklenemez.
- Varış gümrüğü ve teslim: Varış ülkesindeki ithalat işlemleri ve son kilometre dağıtımı genellikle 1–2 gün ekler.
Bu nedenle tipik olarak Avrupa ve Körfez için havalimanından havalimanına 1–3 gün, kapıdan kapıya 3–6 iş günü öngörmek gerçekçidir; aktarmalı uçuşlarda ve yoğun dönemlerde süre uzayabilir. Karayolu ile kıyaslama için Türkiye–Avrupa transit süreleri rehberimize bakabilirsiniz.
Hava kargo fiyatı nasıl hesaplanır?
Uçakta hem ağırlık hem hacim sınırlıdır. Bu yüzden havayolları, IATA’nın sektör standardı olan 1:6000 oranını kullanır: hacimsel ağırlık (kg) = uzunluk × genişlik × yükseklik (cm) / 6000. Bu, 1 m³ yükün en az 167 kg olarak sayılması demektir. Brüt ağırlık ile hacimsel ağırlıktan hangisi büyükse ödenebilir ağırlık (chargeable weight) odur.
Örnek: 120 × 80 × 100 cm ölçülerinde, 150 kg brüt ağırlığında bir palet:
- Hacim: 120 × 80 × 100 = 960.000 cm³ (0,96 m³)
- Hacimsel ağırlık: 960.000 / 6000 = 160 kg
- Brüt ağırlık 150 kg olduğu için faturalanan ağırlık 160 kg olur.
Not: Ekspres kurye firmaları çoğunlukla farklı bir bölen (örneğin 5000) kullanır; bu da hafif ama hacimli kolilerde daha yüksek faturalanan ağırlık demektir.
Navlun dışında teklifte görebileceğiniz kalemler şunlardır: yakıt ek ücreti (FSC), güvenlik ek ücreti, terminal ve elleçleme (handling) bedelleri, AWB düzenleme ücreti, ihracat ve ithalat gümrük işlemleri, vergiler ve varışta teslim. Bu kalemler havayoluna, güzergâha ve döneme göre değiştiği için doğru karşılaştırma her zaman toplam maliyet üzerinden yapılmalıdır.
Hava kargo için hangi belgeler gerekir?
- AWB – hava konşimentosu: Taşıma sözleşmesi ve yükün teslim alındığına dair makbuzdur. Deniz konşimentosundan farklı olarak ciro edilemez ve mülkiyet belgesi değildir. Konsolidasyonda havayolu master AWB (MAWB), forwarder ise house AWB (HAWB) düzenler.
- Ticari fatura ve çeki listesi (koli sayısı, ölçüler, brüt/net ağırlıklar).
- İhracat gümrük beyannamesi.
- Gerekirse menşe/dolaşım belgeleri: AB’ye sanayi ürünlerinde A.TR, serbest ticaret anlaşması olan ülkelerde EUR.1 veya menşe şahadetnamesi. Farkları için A.TR ve EUR.1 rehberimize bakın.
- Tehlikeli maddede IATA DGR’ye göre Shipper’s Declaration (tehlikeli madde beyanı) ve güvenlik bilgi formu (MSDS/SDS).
AB’ye giden hava kargolarda ICS2 sistemi kapsamında, yük uçağa yüklenmeden önce elektronik ön bildirim verisi gönderilir. Alıcı bilgisinin ve mal tanımının açık ve eksiksiz olması bu yüzden kritik önem taşır.
Tehlikeli madde, lityum pil ve soğuk zincir
Tehlikeli maddeler (boya, aerosol, kimyasal, bazı kozmetikler) hava yolunda IATA Tehlikeli Maddeler Yönetmeliği’ne (DGR) tabidir. Sınıflandırma, ambalaj, işaretleme ve beyandan gönderici sorumludur ve beyanı imzalayan kişinin eğitimli olması gerekir. Karayolu tarafındaki karşılığı için ADR rehberimize bakabilirsiniz.
Lityum piller en sık sorun çıkaran gruptur. Tek başına gönderilen lityum iyon piller (UN3480) yolcu uçaklarında kargo olarak taşınamaz, yalnızca kargo uçaklarıyla gider ve şarj durumu (state of charge) %30’u aşmamalıdır; aşan durumlar ancak yetkili otoritelerin özel onayıyla mümkündür. Cihazla birlikte paketlenmiş veya cihaz içindeki piller (UN3481) farklı paketleme talimatlarına tabidir. Gönderiden önce ürünün pil tipi ve test belgeleri mutlaka paylaşılmalıdır.
İlaç ve sağlık ürünlerinde soğuk zincir için IATA’nın sıcaklık kontrol kuralları uygulanır; sıcaklık kontrollü sevkiyatlarda “Time and Temperature Sensitive” etiketi kullanılır. Doğru ambalaj (aktif veya pasif soğutma) ve rezervasyon öncesi planlama şarttır.
Ekspres kurye mi, genel kargo mu?
Birkaç kiloluk evrak ve küçük koliler için ekspres kurye genellikle en pratik çözümdür; toplama, gümrük ve teslim tek pakettedir. Ağırlık arttıkça, kabaca birkaç on kilogramdan itibaren, forwarder üzerinden konsolide genel hava kargo çoğu zaman daha avantajlı hâle gelir. Kesin bir eşik yoktur; iki seçeneği aynı yük için fiyatlatmak en doğrusudur.
Teslim şekli ve Incoterms
Hava kargoda teslim, havalimanından havalimanına ya da toplama ve varış teslimi dahil kapıdan kapıya kurgulanabilir. Hangisinin kimin sorumluluğunda olduğunu Incoterms belirler: EXW, FCA, CPT, DAP ve DDP hava taşımacılığına uygundur. FOB ve CIF yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığı için tanımlıdır; hava kargoda genellikle FCA ve CPT/CIP tercih edilir. Ayrıntılar için Incoterms 2020 rehberimize göz atın.
Alıcınız gümrük ve vergilerle uğraşmak istemiyorsa, varış ülkesindeki vergiler dahil teslim anlamına gelen DDP seçeneği değerlendirilebilir.
Biz ne yapıyoruz?
- Hava taşımacılığı: İstanbul çıkışlı genel kargo ve konsolide sevkiyat organizasyonu, ödenebilir ağırlık hesabı ve rezervasyon.
- Gümrükleme hizmetleri: ihracat beyannamesi ve menşe belgeleri.
- DDP ithalat çözümleri: vergiler dahil kapıya teslim kurguları.
- Depolama: sevkiyat öncesi bekleme, etiketleme ve hazırlık.
- Destinasyon bazlı planlama: Almanya, İtalya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Orta Doğu ve Körfez.
Sık sorulan sorular
Türkiye’den Almanya’ya hava kargo kaç gün sürer?
İstanbul–Frankfurt uçuşu yaklaşık 3 saattir; havalimanından havalimanına süre tipik olarak 1–3 gündür. Toplama, gümrük ve teslim dahil kapıdan kapıya çoğunlukla 3–6 iş günü öngörülür.
İstanbul’dan Dubai’ye hava kargo ne kadar sürer?
Uçuş yaklaşık 4,5 saattir. Kesim saati, ihracat gümrüğü ve varış işlemleriyle birlikte havalimanından havalimanına tipik olarak 1–3 gün, kapıdan kapıya ise genellikle birkaç iş günü sürer.
Hacimsel ağırlık hava kargoda nasıl hesaplanır?
Santimetre cinsinden uzunluk × genişlik × yükseklik çarpılıp 6000’e bölünür; bu, 1 m³ = 167 kg demektir. Brüt ağırlık ile hacimsel ağırlıktan büyük olan faturalanır.
AWB nedir?
AWB (Air Waybill), hava kargoda taşıma sözleşmesi ve yük teslim makbuzu işlevi gören hava konşimentosudur. Deniz konşimentosundan farklı olarak ciro edilemez ve mülkiyet belgesi değildir.
Lityum pilli ürünler hava kargo ile gönderilebilir mi?
Evet, ancak IATA DGR kurallarına göre. Tek başına lityum iyon piller yalnızca kargo uçaklarıyla ve sınırlı şarj durumuyla taşınır; cihaz içindeki veya cihazla paketlenmiş piller için ayrı paketleme ve işaretleme kuralları vardır.
Hava kargoda hangi Incoterms kullanılmalı?
EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU ve DDP tüm taşıma modlarına uygundur. FOB ve CIF yalnızca deniz yolu içindir; hava kargoda genellikle FCA veya CPT tercih edilir.
Küçük gönderilerde kurye mi daha uygun?
Birkaç kiloluk koliler için ekspres kurye genellikle daha pratiktir. Ağırlık arttıkça konsolide hava kargo çoğu zaman avantajlı hâle gelir; kesin eşik yükün ölçüsüne ve güzergâha göre değişir.
Hava kargo sevkiyatınızın ölçü ve ağırlıklarını paylaşın, ödenebilir ağırlığı ve uygun güzergâhı birlikte netleştirelim. Teklif formunu doldurun veya hava taşımacılığı hizmetimizi inceleyin.