DDP (Delivered Duty Paid — Gümrük Vergisi Ödenmiş Teslim), satıcının malı alıcının belirttiği adrese, ithalat gümrük işlemleri tamamlanmış ve tüm vergiler ödenmiş şekilde teslim ettiği Incoterms kuralıdır. Incoterms 2020’nin 11 kuralı içinde satıcıya en fazla sorumluluk ve masraf yükleyen teslim şeklidir.
Alıcı açısından DDP’nin cazibesi basit: tek bir fiyat alıyorsunuz ve mal kapınıza geliyor. Gümrükle, vergiyle, nakliyeciyle uğraşmıyorsunuz. Ama bu sadeliğin arkasında, satıcının hangi ülkede ne yükümlülük altına girdiğine bağlı gerçek riskler var. Aşağıda hem alıcı hem satıcı tarafından bakıyoruz.
DDP’de sorumluluk nasıl dağılır?
DDP’de satıcı, malı üretim noktasından alıcının kapısına kadar getiren zincirin tamamını üstlenir. Alıcının tek yükümlülüğü malı teslim almak ve boşaltmaktır.
| Aşama | Kim ayarlar | Kim öder | Risk kimde |
|---|---|---|---|
| Malın paketlenmesi ve yüklenmesi | Satıcı | Satıcı | Satıcı |
| İhracat gümrük işlemleri | Satıcı | Satıcı | Satıcı |
| Ana taşıma (kara / deniz / hava) | Satıcı | Satıcı | Satıcı |
| İthalat gümrük işlemleri | Satıcı | Satıcı | Satıcı |
| Gümrük vergisi, KDV ve harçlar | Satıcı | Satıcı | Satıcı |
| Varış adresine teslim | Satıcı | Satıcı | Satıcı |
| Araçtan boşaltma | Alıcı | Alıcı | Alıcı |
Risk, mal varış yerinde alıcının tasarrufuna bırakıldığı anda devreder — yani araç kapıya geldiğinde. Boşaltma, aksi sözleşmede yazılmadıkça alıcıya aittir. Bu ayrıntı küçük görünür ama vinç veya forklift gerektiren yüklerde ciddi bir maliyet kalemidir; sözleşmede netleştirilmesi gerekir.
DDP ile DAP arasındaki fark
En sık karıştırılan iki kural bunlar. Aradaki tek fark ithalat tarafındadır ama sonucu büyüktür.
| DAP | DDP | |
|---|---|---|
| Ana taşıma | Satıcı | Satıcı |
| Varış adresine teslim | Satıcı | Satıcı |
| İthalat gümrük beyannamesi | Alıcı | Satıcı |
| Gümrük vergisi ve KDV | Alıcı | Satıcı |
| Alıcının nihai maliyeti belli mi? | Hayır — vergiler sonradan çıkar | Evet — tek fiyat |
DAP’ta mal kapıya gelir ama gümrük ve vergi alıcının işidir. DDP’de o kısım da satıcıdadır. Alıcı için fark şudur: DAP’ta bütçe belirsizdir, DDP’de tek kalemli ve kesindir.
İthalatçı için DDP ne zaman mantıklı?
Maliyeti baştan bilmek gerektiğinde
Ürünü yeniden satacaksanız veya bir projeye maliyet çıkaracaksanız, “malın kapıya inen toplam maliyeti” tek rakamla belli olur. Gümrük vergisi, KDV, ardiye, terminal ücreti sonradan sürpriz olarak çıkmaz.
Hedef ülkede yapınız yoksa
Dubai’ye satış yapıyorsunuz ama BAE’de şirketiniz veya gümrük müşaviriniz yok. DDP’de bu ihtiyacı satıcı tarafı çözer.
Az sayıda, düzensiz sevkiyatta
Yılda birkaç kez ithalat yapan bir firmanın kendi gümrük ekibini kurması veya süreci öğrenmesi mantıklı değildir. DDP bu yükü tamamen dışarıya verir.
Alıcı taraf deneyimsizse
Karşı taraf ithalat süreçlerini bilmiyorsa, DAP ile gönderilen mal gümrükte takılır ve fatura size döner — gecikme, ardiye ve bozulan ilişki olarak. DDP bu riski baştan kaldırır.
DDP’nin tuzakları
DDP satıcı için en ağır kuraldır ve her ülkede uygulanabilir değildir. Kabul etmeden önce şunlara bakılmalı.
1. Bazı ülkelerde yabancı firma ithalatçı olamaz
Birçok ülke, ithalat beyannamesinin o ülkede vergi mükellefi olan bir tüzel kişi adına açılmasını şart koşar. Satıcı o ülkede kayıtlı değilse DDP fiilen uygulanamaz — ya yerel bir temsilci gerekir ya da DAP’a geçilir. Bu, sözleşme imzalandıktan sonra fark edilmeyecek kadar önemli bir detaydır.
2. KDV geri alınamayabilir
DDP’de ithalat KDV’sini satıcı öder. Ancak satıcı o ülkede mükellef değilse bu KDV’yi mahsup edemez; maliyet olarak üzerinde kalır. Bu yüzden DDP fiyatları genellikle DAP’tan yalnızca vergi kadar değil, daha fazla yüksektir.
3. Vergi oranı değişirse fark satıcıya yansır
Teklif verildiği tarih ile malın gümrüğe geldiği tarih arasında vergi oranı, ek mali yükümlülük veya kur değişebilir. DDP’de bu farkı satıcı üstlenir. Uzun vadeli sözleşmelerde bu riskin nasıl paylaşılacağı yazılmalıdır.
4. Alıcı gümrük belgelerini göremeyebilir
İthalat beyannamesi satıcı adına açıldığında alıcı bazı ülkelerde ithalat KDV’sini indirim konusu yapamaz. Muhasebe tarafında sorun çıkarır. Bu durumda DAP daha avantajlı olabilir.
DDP fiyatı neleri kapsar?
Size verilen DDP teklifinde şu kalemlerin tamamının içinde olması gerekir. Teklif alırken bu listeyi karşılaştırma kontrolü olarak kullanın:
- Malın kendi bedeli
- Paketleme ve etiketleme
- Çıkış ülkesindeki yükleme ve iç nakliye
- İhracat gümrük işlemleri ve belgeler
- Ana taşıma navlunu
- Nakliyat sigortası (DDP’de zorunlu değildir — teklifte var mı, kontrol edin)
- Varış limanı/terminal masrafları
- İthalat gümrük müşavirliği
- Gümrük vergisi, KDV ve varsa ek mali yükümlülükler
- Varış adresine iç nakliye
Boşaltma bu listede yoktur — o alıcıya aittir. Ayrıca DDP’de sigorta zorunlu değildir; CIF ve CIP’ten farkı budur. Sigortasız bir DDP teklifi ilk bakışta ucuz görünür ama hasar riskini alıcıya bırakır.
DDP’yi sözleşmede nasıl yazmalı?
Incoterms kuralı tek başına yeterli değildir. Doğru yazım kural, yer ve sürüm içerir:
DDP, [alıcının tam adresi], Incoterms 2020
Örneğin: DDP, Jebel Ali Free Zone, Warehouse 12, Dubai, BAE, Incoterms 2020
Sürümü yazmak önemlidir; Incoterms yaklaşık on yılda bir güncellenir ve kuralların içeriği değişebilir. Ayrıca sözleşmede şu üç noktanın açıkça belirtilmesi, sonradan çıkan tartışmaların çoğunu önler: boşaltmanın kime ait olduğu, sigortanın kimde olduğu, ve vergi oranı değişirse farkın kime yazılacağı.
Edora’nın DDP kurgusu
DDP’yi bir teslim şekli olarak değil, uçtan uca bir operasyon olarak ele alıyoruz. Tedarikçiden malın alınması, çıkış işlemleri, taşıma modunun seçilmesi (deniz, kara veya hava), varış ülkesinde gümrükleme, vergilerin ödenmesi, gerekirse depolama ve nihai teslimat — tek akış, tek fatura, tek muhatap.
İşin başında yaptığımız değerlendirme şu: hedef ülkede DDP hukuken uygulanabilir mi, ithalatçı sıfatı kimde doğacak, KDV mahsubu mümkün mü. Bu üç soruya cevap vermeden DDP teklifi vermiyoruz — çünkü uygulanamayacak bir DDP, gümrükte duran bir yük demektir. Detaylar için DDP İthalat Çözümleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
DDP açılımı nedir?
DDP, “Delivered Duty Paid” ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede “Gümrük Vergisi Ödenmiş Teslim” olarak kullanılır. Incoterms 2020’nin 11 teslim kuralından biridir.
DDP’de gümrük vergisini kim öder?
Satıcı öder. Hem ihracat hem ithalat gümrük işlemleri, gümrük vergisi, KDV ve varsa diğer mali yükümlülükler satıcıya aittir.
DDP ile DAP arasındaki fark nedir?
Tek fark ithalat tarafındadır. DAP’ta ithalat gümrük işlemleri ve vergileri alıcıya, DDP’de satıcıya aittir. Diğer tüm aşamalarda ikisi aynıdır.
DDP’de boşaltma kime ait?
Alıcıya aittir. Satıcı malı varış adresine getirir ve araç üzerinde teslime hazır hâlde bırakır; araçtan indirme alıcının sorumluluğundadır. Ağır yüklerde ekipman maliyeti doğduğu için sözleşmede netleştirilmesi önerilir.
DDP’de sigorta zorunlu mu?
Hayır. Incoterms 2020’de sigortayı zorunlu kılan tek kural CIF ve CIP’tir. DDP’de sigorta tarafların anlaşmasına bağlıdır; teklifte yer alıp almadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Her ülkeye DDP ile gönderim yapılabilir mi?
Hayır. Bazı ülkeler ithalat beyannamesinin yalnızca o ülkede vergi mükellefi olan tüzel kişiler adına açılmasına izin verir. Satıcının orada kaydı yoksa DDP uygulanamaz; yerel temsilci gerekir veya DAP’a geçilir.
DDP neden DAP’tan pahalı?
Aradaki fark yalnızca gümrük vergisi ve KDV değildir. Satıcı çoğu zaman ithalat KDV’sini mahsup edemediği için bunu maliyet olarak fiyata yansıtır; ayrıca vergi oranı ve kur riskini de üstlendiği için fiyata risk primi ekler.
DDP’de ithalat KDV’sini indirim konusu yapabilir miyim?
Beyanname satıcı adına açıldığında bu çoğu ülkede mümkün olmaz. KDV mahsubu sizin için önemliyse DAP daha avantajlı olabilir; karar vermeden önce mali müşavirinizle görüşmenizi öneririz.
DDP sizin için uygun mu, birlikte bakalım. Ürününüzü, çıkış ve varış ülkesini paylaşın; DDP’nin o rotada uygulanabilir olup olmadığını ve tek kalemli maliyeti kısa sürede çıkaralım. Teklif alın.