Türkiye’den Irak’a proje yükü genellikle iki yoldan taşınır: Habur–İbrahim Halil sınır kapısı üzerinden karayoluyla ya da Basra’daki Umm Kasr limanına denizyoluyla. Körfez’e (BAE, Suudi Arabistan, Kuveyt) giden ağır ve gabari dışı (OOG) yüklerde ise deniz taşımacılığı (breakbulk, flat rack, Ro-Ro) ile yeni açılan kara koridorları birlikte değerlendirilir. Anahtar; erken güzergâh etüdü, doğru izinler ve Irak’ın uygunluk belgesi (CoC) şartının baştan netleşmesidir.
Proje yükü ve gabari dışı (OOG) yük nedir?
Proje yükü, bir yatırımın parçası olarak planlı biçimde taşınan; çoğu zaman tek parça, ağır ya da standart ölçüleri aşan yüklerdir. Trafo, kazan, basınçlı tank, jeneratör, iş makinesi, vinç parçaları, prefabrik modüller ve komple üretim hatları tipik örneklerdir.
Gabari dışı (OOG – out of gauge) yük ise standart bir konteynere ya da tıra sığmayan, yani genişlik, yükseklik, uzunluk veya ağırlık sınırlarını aşan yüktür. Yük bölünemediği için yöntem yüke göre seçilir.
Birden fazla parçanın aynı sahaya belirli bir sırayla ulaşması gereken her sevkiyat da proje mantığıyla yönetilmelidir. Kapsam için proje yükü ve ağır nakliye sayfamıza bakabilirsiniz.
Türkiye’den Irak’a proje yükü hangi güzergâhlarla taşınır?
Karayolu – Habur / İbrahim Halil: Silopi’deki Habur kapısı, Irak tarafında Zakho yakınındaki İbrahim Halil kapısına bağlanır. Bu kapı Irak Kürdistan Bölgesi’ne açılır ve Irak’a giden yüklerin ana kara geçişidir. Ağır yükler için lowbed, uzatmalı dorse veya modüler römorklar kullanılır. Detaylar için uluslararası kara taşımacılığı sayfamıza bakabilirsiniz.
Irak’ta TIR sistemi 1 Nisan 2025’te resmen işlerlik kazandı. Ancak gabari dışı yüklerde her ülkenin özel yük izinleri ayrıca gerekir.
Denizyolu – Umm Kasr: Basra’daki Umm Kasr, Irak’ın ana deniz kapısı ve güney Irak’taki projeler için doğal giriş noktasıdır. Karayolu için fazla büyük parçalarda denizyolu daha uygulanabilir olabilir. Ülke özelindeki bilgiler için Irak destinasyon sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Körfez’e (BAE, Suudi Arabistan, Kuveyt) ağır yük nasıl gönderilir?
BAE’ye, Suudi Arabistan’a ve Kuveyt’e deniz yoluyla giden yüklerde başlıca varış limanları BAE’de Cebel Ali, Suudi Arabistan’da Dammam (King Abdulaziz Limanı), Kuveyt’te ise Şuveyh ve Şuayba limanlarıdır. Hepsi Hürmüz Boğazı’nın içinde kalır.
Körfez deniz rotalarında güvenlik ve sigorta koşulları dönemsel olarak değişebilir. Bu yüzden rezervasyondan önce güncel hat ve sigorta durumunu teyit ediyoruz. Gerekirse Hürmüz dışındaki limanlar (BAE’nin doğu kıyısında Fujairah ve Hor Fakkan, Kızıldeniz kıyısında Cidde) ve oradan kara bağlantısı alternatif olarak değerlendirilir.
Kara tarafında iki yeni koridor var: Irak üzerinden Kuveyt’e, Abdali kapısını kullanan hat Temmuz 2025’te işlemeye başladı. Suriye üzerinden Körfez pazarlarına yönelik TIR taşımaları ise Aralık 2025’te yeniden başladı. OOG yüklerde uygunluk, transit ülkelerin izin kurallarına bağlıdır. Bölge bilgisi için Orta Doğu ve Körfez sayfamıza bakabilirsiniz.
| Yöntem | Uygun yük | Avantaj | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Karayolu (lowbed / modüler römork) | Irak ve komşu ülkelere giden ağır ve geniş parçalar | Kapıdan kapıya teslim, aktarma az | Her ülkede ayrı özel izin, eskort ve güzergâh kısıtları |
| Flat rack / open top konteyner | Konteynere sığmayan ama belirli sınırları aşmayan yükler | Konteyner hatlarının düzenli seferleri | Taşan ölçü ve ağırlık için hat onayı, sınırlı ekipman |
| Breakbulk (konvansiyonel) | Çok ağır, çok büyük veya çok parçalı proje yükleri | Boyut esnekliği, gemi vinci ile yükleme imkânı | Seyrek sefer, liman ekipmanı ve rıhtım kapasitesi |
| Ro-Ro | Kendi yürüyen veya tekerlekli ekipman, mafi üzerindeki yükler | Vinçsiz yükleme, hasar riskinin azalması | Hat ve sefer uygunluğu, rampa ve güverte sınırları |
Ayrıntılar: Ro-Ro taşımacılığı nedir? ve deniz taşımacılığı.
Güzergâh etüdü, izinler ve eskort nasıl planlanır?
Güzergâh etüdü (route survey), yükün geçeceği yolun fiilen incelenmesidir. Köprü taşıma kapasiteleri, alt geçit ve tünel yükseklikleri, enerji hatları, dönüş yarıçapları, yol çalışmaları ve liman rıhtımının taşıma kapasitesi bu aşamada kontrol edilir.
Türkiye’de bölünemeyen ve ölçü/ağırlık sınırlarını aşan yükler için Karayolları Genel Müdürlüğü‘nden Karayolu Özel Yük Taşıma İzin Belgesi alınır. İzin, belirlenen güzergâha ve güvenlik şartlarına bağlıdır. Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve diğer transit ülkelerde de kendi izin, eskort ve saat kısıtlamaları uygulanır.
Planın diğer parçası yükleme ve sabitlemedir: kaldırma noktaları, ağırlık merkezi ve bağlama (lashing) hesabı.
Irak uygunluk belgesi (COSQC / CoC) ve gerekli belgeler nelerdir?
Irak, COSQC (Merkezi Standardizasyon ve Kalite Kontrol Teşkilatı, Planlama Bakanlığı’na bağlı) tarafından yürütülen, ithalat öncesi muayene, test ve belgelendirme programı uygular. ICIGI adlı bu programda kapsamdaki ürünler için Certificate of Conformity (CoC) gümrükleme için zorunludur. Ürün ve standart listesi 17 Haziran 2025’ten itibaren güncellendi. Belge, yetkili muayene kuruluşlarından alınır.
Makine ve ekipmanın kapsama girip girmediği, ürünün GTİP kodu ve güncel listeye göre değişir. Irak Kürdistan Bölgesi’ne giriş için güncel uygulamayı alıcı ve gümrük müşaviriyle birlikte teyit etmek gerekir. Suudi Arabistan’da ise benzer bir uygunluk süreci SABER platformu üzerinden yürür.
Temel belge seti genellikle şunlardan oluşur: ticari fatura, ölçü ve ağırlıkları gösteren ayrıntılı çeki listesi, konşimento veya CMR, menşe şahadetnamesi, gerekiyorsa CoC, teknik çizimler ve sigorta poliçesi. Risk ve masraf paylaşımını Incoterms 2020 ile netleştirin. Belge tarafında gümrükleme hizmetlerimiz süreci destekler.
Proje yükü planlaması ne kadar önce başlamalı?
Kesin bir süre yükün boyutuna, güzergâha ve izin sürelerine bağlıdır; ancak aşamaların sırası hemen her projede aynıdır:
- Veri toplama: Ölçüler, ağırlık merkezi, çizimler, tarih ve adresler.
- Yöntem seçimi: Karayolu, deniz veya kombine çözüm.
- Güzergâh etüdü ve izinler: Türkiye, transit ve varış ülkesi izinleri, eskort.
- Uygunluk ve gümrük hazırlığı: CoC/SABER gibi belgeler, GTİP, Incoterms.
- Rezervasyon ve yükleme: Ekipman veya gemi yeri, yükleme planı, sabitleme.
- Sevkiyat ve teslim: Sınır geçişi, gümrükleme, sahada indirme.
İzin ve belge süreçleri çoğu zaman fiziksel taşımadan uzun sürer; planlama yük hazır olmadan haftalar önce başlamalıdır.
Sık sorulan sorular
Türkiye’den Irak’a proje yükü nasıl taşınır?
Kuzey Irak için çoğunlukla Habur–İbrahim Halil üzerinden lowbed veya modüler römorkla karayolu, güney Irak ve çok büyük parçalar için Umm Kasr’a denizyolu kullanılır.
Gabari dışı yük için Türkiye’de hangi izin gerekir?
Bölünemeyen ve ölçü/ağırlık sınırlarını aşan yükler için Karayolları Genel Müdürlüğü’nden Karayolu Özel Yük Taşıma İzin Belgesi alınır. Transit ve varış ülkelerinin izinleri ayrıca gerekir.
Irak’a makine gönderirken CoC gerekir mi?
COSQC programı kapsamındaki ürünler için CoC gümrükleme için zorunludur. Kapsam GTİP koduna ve güncel listeye göre sevkiyattan önce teyit edilmelidir.
Flat rack mi, breakbulk mı seçmeliyim?
Yük hattın kabul ettiği taşan ölçü sınırları içindeyse flat rack pratiktir; çok ağır veya büyük parçalarda breakbulk daha esnektir.
Körfez’e deniz yolunda alternatif limanlar var mı?
Evet. Ana limanlar Cebel Ali, Dammam ve Şuveyh’tir; rota koşullarına göre Fujairah, Hor Fakkan veya Cidde üzerinden deniz + kara kombinasyonu planlanabilir. Seçimi rezervasyon öncesi güncel hat ve sigorta durumuna göre yapıyoruz.
Ağır nakliye için teklif alırken ne paylaşmalıyım?
Ambalajlı ölçüler, brüt ağırlık, ağırlık merkezi, kaldırma noktaları, teknik çizim, yükleme ve teslim adresi, hazır olma tarihi ve tercih edilen Incoterms kuralı.
Irak’a veya Körfez’e ağır ya da gabari dışı bir yük mü göndereceksiniz? Yükünüzün ölçü ve ağırlık bilgilerini teklif formumuz üzerinden paylaşın; proje yükü ve ağır nakliye ekibimiz uygun güzergâh ve yöntemi sizinle birlikte planlasın.