Türkiye–Azerbaycan ticaretinde karayolu ve havayolu ile taşımacılık; gümrükleme ve dış ticaret süreçleri dahil tek elden yönetilen operasyon.
Kafkasya hattında Azerbaycan'a hızlı ve güvenilir taşımacılık.
Azerbaycan aynı anda iki şeydir: bir pazar ve Orta Koridor’un zorunlu geçiş noktası. Buraya sevkiyat yapan firmanın en başta vermesi gereken karar şudur: mal Azerbaycan’da mı kalıyor — o zaman gümrük vergisi, yüzde 18 KDV ve yerel uygunluk belgesi konuşulur — yoksa devam mı ediyor; o zaman konuşulacak tek şey transit rejimidir.
| Azerbaycan’a ithalat | Transit geçiş | |
|---|---|---|
| Beyan | Devlet Gümrük Komitesi’ne ithalat beyanı | Transit rejimi; ithalat yok |
| Gümrük vergisi | GTİP’e göre yaklaşık yüzde 0–15 | Doğmaz |
| KDV | CIF + vergi üzerinden yüzde 18 | Doğmaz |
| Uygunluk | Düzenlemeye tabi kategorilerde yerel belge | Nihai varış ülkesinin kuralları geçerli |
| Anahtar belge | İthalat beyannamesi | Transit belgesi ve teminat |
Bu hattaki en pahalı hata ikisini karıştırmaktır: Kazakistan ya da Özbekistan‘a giden bir mal Azerbaycan’da ithalat beyanına konu edilirse, doğmaması gereken vergiler ödenir ve geri alınması güçtür.
1 Mart 2021’den bu yana Türkiye ile Azerbaycan arasında tercihli ticaret anlaşması yürürlüktedir. Kapsamını doğru bilmekte fayda var: bu genel bir serbest ticaret anlaşması değildir; eklerde belirlenmiş, ağırlıklı olarak tarım ve gıda ürünlerinden oluşan sınırlı bir listede karşılıklı vergi indirimi öngörür.
Pratikte: ürününüz listedeyse ve menşe usulüne uygun belgelenmişse avantaj gerçektir. Listede değilse normal tarife işler. Kontrol, satış fiyatı verilmeden önce GTİP üzerinden yapılır.
Azerbaycan üzerinden geçen kara-deniz güzergâhı Türkiye ve Avrupa’yı Orta Asya’ya bağlar. En sık kullandığımız biçimiyle rota şudur: Türkiye veya Avrupa, Gürcistan, Azerbaycan, Hazar geçişi, ardından karadan Kazakistan, Özbekistan ve Türkmenistan.
Bu güzergâh hakkında iki dürüst uyarı. Birincisi: Hazar geçişi rotanın en öngörülemez parçasıdır, çünkü sabit bir tarifeye değil feribot müsaitliğine bağlıdır. İkincisi: 1 Şubat 2025’ten beri Gürcistan ortak transit sisteminin parçası olduğu için güzergâhın Avrupa tarafı sadeleşti, ama bu Hazar bacağını değiştirmiyor. Fiyat verirken süreyi bu belirsizliği hesaba katarak yazıyoruz; tahmini iyi göstermek için optimize etmiyoruz.
Genel oran yüzde 18’dir ve CIF değere gümrük vergisi eklendikten sonra hesaplanır. Gümrük vergisi GTİP’e göre yaklaşık yüzde 0 ile 15 arasında değişir.
1 Mart 2021’den beri yürürlükte olan bir tercihli ticaret anlaşması vardır. Genel bir serbest ticaret anlaşması değildir: eklerde belirlenmiş, ağırlıklı olarak tarım ve gıda ürünlerinden oluşan bir listede karşılıklı vergi indirimi öngörür. Liste dışında normal tarife uygulanır.
Hayır ve edilmemeli. Nihai varış başka bir ülkeyse mal transit rejiminde taşınır; böylece Azerbaycan’da gümrük yükümlülüğü doğmaz. İthalat beyanı vermek, doğmaması gereken vergileri ödemek ve güç bir iade süreci demektir.
Koridorun en öngörülemez parçasıdır; sabit tarifeye değil feribot müsaitliğine bağlıdır. Tekliflerimizde süreyi bu değişkenliği hesaba katarak veriyoruz, en iyi senaryoya göre değil.
Düzenlemeye tabi birçok ürün kategorisinde evet; Azerbaycan pazarına arz edilen mal için aranır. Transit malda ise nihai varış ülkesinin kuralları geçerlidir.
Tercihli oranlardan yararlanabilmek için gereklidir. Belgesiz sevkiyatta, indirim hakkı olan ürünlerde bile tam tarife uygulanır.
Evet, karayolunda ADR kapsamında; onaylı ambalaj, uygun araç ve eksiksiz taşıma belgesiyle. Değerlendirme güvenlik bilgi formu ve UN numarasıyla başlar.
Yükleme yeri, teslim adresi, GTİP, koli sayısı, ölçü ve ağırlık, malın cinsi, teslim şekli ve en önemlisi Azerbaycan’ın nihai varış mı geçiş mi olduğu. Tüm evrak kurgusu bu cevaba bağlı.
Mal Bakü’de mi kalıyor, devam mı ediyor — bunu baştan söyleyin. Buna göre ithalat ya da transit kurgusunu kuruyor, tercihli orana uygunluğu kontrol ediyor ve Hazar geçişi dâhil gerçekçi bir süre veriyoruz.
Gürcistan transit veya doğrudan güzergâhlarla düzenli servisler.
Zaman kritik ve yüksek değerli yükler için hızlı hava kargo.
İthalat, ihracat ve transit gümrük işlemleri.
Uçtan uca, vergiler dahil kapıdan kapıya teslim.
Evrak, sertifika ve dış ticaret danışmanlığı.